Βαρίδι στο νέο ΕΣΠΑ ανολοκλήρωτα έργα ύψους 6 δισ. ευρώ

 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Ανολοκλήρωτα έργα ύψους 6 δισ. ευρώ από το υφιστάμενο ΕΣΠΑ αποτελούν τα βαρίδια του νέου προγράμματος, που μεταφέρονται στην επόμενη περίοδο δεσμεύοντας αντίστοιχους πόρους. Συνολικά οι πόροι του νέου ΕΣΠΑ, που αφορά την περίοδο 2014-2020 και δεν έχει ενεργοποιηθεί ακόμη, φθάνουν τα 20,5 δισ. ευρώ. Ηδη όμως οι καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των έργων του τρέχοντας προγράμματος επιβάλλουν τη μεταφορά αυτών των έργων και την αντίστοιχη δέσμευση πόρων στο νέο, με αποτέλεσμα τα κονδύλια για νέα έργα και δράσεις να περιορίζονται κατά το ένα τρίτο περίπου.

Ετσι, το νέο ΕΣΠΑ κουβαλάει τα λάθη του παρελθόντος και για άλλη μια φορά ξεκινάει με την υποχρέωση να τελειώσουν έργα που θα έπρεπε να είχαν τελειώσει από το τρέχον. Από τα έργα των περίπου 6 δισ. ευρώ, ένα μεγάλο μέρος είναι έργα περιβάλλοντος και υποδομών. Δεν θα ήταν υπερβολή να ειπωθεί ότι οι πόροι που έχουν προβλεφθεί για τη νέα προγραμματική περίοδο για έργα υποδομών, μεταφορών και περιβάλλοντος, έχουν εξαντληθεί ήδη από τις ουρές του τρέχοντος προγράμματος, με αποτέλεσμα τα περιθώρια για χάραξη πολιτικής στον τομέα να είναι ανύπαρκτα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι για το 2014-2020 οι πόροι του αντίστοιχου προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών Περιβάλλοντος και Αειφόρος Ανάπτυξη» ανέρχονται στα 4,3 δισ. ευρώ, ποσό που μόλις μετά βίας αρκεί για την ολοκλήρωση των ημιτελών έργων που μεταφέρονται. Αντίστοιχη είναι η κατάσταση και για τα έργα περιβάλλοντος, που εντάσσονται επίσης στο ίδιο πρόγραμμα και αντί να λειτουργήσουν ως προμετωπίδα για τον εκσυγχρονισμό της χώρας, αποτελούν τις πιο προβληματικές περιπτώσεις.

Η χώρα μας αυτή τη στιγμή υλοποιεί το υπάρχον ΕΣΠΑ, που τυπικά έληξε το 2013, αλλά μπορεί να αντλεί πληρωμές έως και τα τέλη του 2015. Η χρονιά που διανύουμε θα είναι ίσως η πιο δύσκολη από πλευράς χρηματοδοτικών ροών από την Ε.Ε., καθώς ελαχιστοποιούνται τα χρήματα που απομένουν προς απορρόφηση από το υπάρχον ΕΣΠΑ. Πρόκειται για περίπου 2,5 δισ. ευρώ που απομένουν από το σύνολο των 24,3 δισ. ευρώ που δικαιούτο η χώρα από την προηγούμενη προγραμματική περίοδο. Με δεδομένο ότι οι αποπληρωμές των έργων που δεν θα ολοκληρωθούν έως τα τέλη του 2015, δηλαδή περί τα 2,2 δισ. ευρώ, θα επιβαρύνουν το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και θα δοθούν από την Ε.Ε. απολογιστικά, δηλαδή έως το πρώτο τρίμηνο του 2017, η έναρξη του νέου προγράμματος καθίσταται επιτακτική γα να μη βρεθεί η χώρα σε κενό χρηματοδότησης.

Σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, ο νέος γενικός γραμματέας ΕΣΠΑ, Αλ.Χαρίτσης, μεταβαίνει την εβδομάδα που έρχεται στις Βρυξέλλες, προκειμένου να συζητηθούν οι εκκρεμότητες, όπως η εφαρμογή του νέου νόμου για τη διαχείριση του νέου προγράμματος, αλλά και η εξυγίανση των έργων της τρέχουσας περιόδου. Στο υπουργείο Οικονομίας δεν κρύβουν την αγωνία τους, καθώς το 2015 αποτελεί τη χρονιά κατά την οποία θα πρέπει να αποφασιστεί ποια έργα θα πρέπει να μεταφερθούν στο νέο πρόγραμμα, ποια θα πρέπει να ανακατανεμηθούν εσωτερικά στο υπάρχον και ποια θα εγκαταλειφθούν οριστικά. Ενας σημαντικός αριθμός έργων θα πρέπει να ακυρωθεί, αφού δεν έχουν καμία τύχη να χρηματοδοτηθούν από την Ε.Ε. με βάση τις κατευθύνσεις του νέου ΕΣΠΑ, που προβλέπει λιγότερα έργα υποδομών, αποτελεσματικές λύσεις για τη διαχείριση του περιβάλλοντος και περισσότερη επιχειρηματικότητα και δη καινοτομία.

Η λύση της εξίσωσης είναι μια άκρως τεχνοκρατική άσκηση, αλλά και μια πολιτική δοκιμασία για το κατά πόσον η κυβέρνηση θα καταφέρει να περάσει τις επιλογές της στη νέα προγραμματική περίοδο, ώστε να μην επιβαρυνθεί το ούτως ή άλλως πενιχρό ΠΔΕ, που έχει εξανεμιστεί από το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Υπερδεσμεύσεις πόρων

Από το τρέχον ΕΣΠΑ των 23,3 δισ. ευρώ, έχουμε δαπανήσει μέχρι σήμερα 19,5 δισ. ευρώ, αλλά έχουμε συμβασιοποιήσει 30,2 δισ. ευρώ και έχουμε εγκρίνει έργα αξίας 36,6 δισ. ευρώ. Πρόκειται για τη λεγόμενη υπερδέσμευση (overbooking), δηλαδή τη διαδικασία να υπογράφουμε συμβάσεις, προκειμένου να υπάρχει έτοιμη δεξαμενή έργων και εάν κάποια από αυτά που έχουν ενταχθεί δεν ολοκληρωθούν, να αντικατασταθούν από άλλα. To overbooking του υπάρχοντος ΕΣΠΑ παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα και συγκεκριμένα στο 150%, με αποτέλεσμα τα έργα που δεν θα τύχουν τελικώς κοινοτικής χρηματοδότησης, γιατί υπερβαίνουν τους διαθέσιμους πόρους, να πρέπει να χρηματοδοτηθούν από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Ενα μέρος των συμβασιοποιημένων έργων θα μεταφερθεί για το επόμενο ΕΣΠΑ, δεσμεύοντας σημαντικούς πόρους. Πολλά από αυτά είναι μεγάλα οδικά και σιδηροδρομικά έργα, αλλά και περιβαλλοντικά έργα που δεν κατάφεραν να ολοκληρωθούν την προηγούμενη περίοδο και θα μεταφερθούν στη νέα.

 

Κατηγορία: 
Φορέας: